Komin na zewnątrz budynku: montaż, rodzaje i przepisy

Rate this post

Komin na zewnątrz budynku to system odprowadzania spalin montowany poza bryłą obiektu, popularny przy modernizacjach lub braku wewnętrznego kanału. Najczęściej spotyka się kominy stalowe izolowane i systemy ceramiczne, a ich montaż wymaga przestrzegania przepisów i użycia odpowiednich elementów.

Ten poradnik jest częścią przewodnika Ogrzewanie i wentylacja, w którym zebraliśmy wszystkie artykuły z tego tematu.

Spis treści

Komin na zewnątrz budynku: Montaż, rodzaje i przepisy
FAQ
Źródła
Powiązane artykuły

Komin na zewnątrz budynku: Montaż, rodzaje i przepisy

Czym jest komin na zewnątrz budynku i dlaczego warto go wybrać?

Definicja i charakterystyka

Komin na zewnątrz budynku, nazywany często kominem zewnętrznym lub elewacyjnym, to system odprowadzania spalin montowany poza bryłą konstrukcyjną obiektu, zazwyczaj bezpośrednio na ścianie zewnętrznej lub jako wolnostojąca konstrukcja. Tego typu rozwiązanie jest szczególnie popularne w przypadku modernizacji systemów grzewczych, dobudowy kominków w istniejących budynkach lub tam, gdzie pierwotnie nie przewidziano wewnętrznego kanału spalinowego. Najczęściej spotyka się kominy stalowe izolowane (dwuścienne) oraz systemy ceramiczne, choć w niektórych przypadkach możliwe są również konstrukcje murowane.

Główne zalety i wady rozwiązania

Komin zewnętrzny oferuje szereg korzyści. Przede wszystkim pozwala na oszczędność cennego miejsca wewnątrz budynku, eliminując konieczność prowadzenia kanałów kominowych przez pomieszczenia mieszkalne. Jego montaż jest często łatwiejszy i mniej inwazyjny niż budowa komina wewnętrznego, ponieważ nie wymaga naruszania konstrukcji nośnej ani ingerencji w układ ścian. To także doskonałe rozwiązanie w sytuacjach, gdy chcemy zmienić rodzaj ogrzewania, np. z gazowego na stałopalne, a brakuje nam odpowiedniego przewodu kominowego. Co więcej, nowoczesne systemy stalowe są modułowe i lekkie [2], co znacznie przyspiesza i ułatwia instalację.

Jednak komin zewnętrzny ma również swoje wady. Aspekt estetyczny bywa kluczowy – widoczny na elewacji komin musi być dobrze dopasowany do architektury budynku. Ponadto, jest on bardziej narażony na działanie czynników atmosferycznych, takich jak wiatr, deszcz, śnieg czy wahania temperatur, co wymusza stosowanie materiałów wysokiej jakości i odpowiedniej izolacji. Należy również pamiętać o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w większości przypadków.

Kiedy warto rozważyć montaż komina zewnętrznego?

Montaż komina zewnętrznego jest szczególnie polecany w kilku scenariuszach:

Gdy w budynku brakuje istniejącego komina, a planujemy zainstalować kominek lub piec.
Podczas modernizacji systemu grzewczego, np. przy wymianie starego kotła na nowoczesny, wymagający innego rodzaju komina.
W przypadku zmiany rodzaju paliwa (np. z gazu na drewno), co często wiąże się z koniecznością zastosowania innego przewodu kominowego.
Gdy chcemy uniknąć prowadzenia komina przez wnętrze domu, zachowując przestrzeń i estetykę pomieszczeń.
W budynkach z drewnianymi stropami, gdzie instalacja komina wewnętrznego byłaby skomplikowana lub niemożliwa.

Rodzaje kominów zewnętrznych: Wybierz odpowiedni system

Wybór odpowiedniego systemu kominowego na zewnątrz jest kluczowy dla bezpieczeństwa, efektywności i trwałości instalacji. Najczęściej spotykane są kominy stalowe izolowane oraz systemy ceramiczne.

Komin stalowy izolowany (dwuścienny)

Komin stalowy izolowany, inaczej dwuścienny, to najpopularniejsze rozwiązanie stosowane na zewnątrz budynków. Składa się z dwóch rur – wewnętrznej (wykonanej ze stali kwasoodpornej lub żaroodpornej, w zależności od rodzaju spalin) i zewnętrznej (najczęściej ze stali nierdzewnej lub ocynkowanej malowanej proszkowo). Pomiędzy rurami znajduje się izolacja z wełny mineralnej, o grubości zazwyczaj minimum 32 mm [2]. Ta izolacja jest niezbędna do utrzymania odpowiedniej temperatury spalin, co zapewnia prawidłowy ciąg kominowy i minimalizuje ryzyko kondensacji pary wodnej [2].

Zaletami kominów stalowych są:

Lekkość i modułowość: Komponenty są łatwe w transporcie i montażu.
Odporność na kwasy i wysokie temperatury: Dzięki zastosowaniu odpowiednich gatunków stali (np. 1.4404 lub 1.4571 dla gazu/oleju, 1.4828 dla paliw stałych).
Uniwersalność: Komin kwasoodporny nadaje się do odprowadzania spalin z kotłów, kominków i pieców wolnostojących [4].
Szybkość montażu: Systemy modułowe znacząco skracają czas instalacji.

Dostępne są kominy izolowane o średnicach od 80 mm do 200 mm, co pozwala na dopasowanie do większości urządzeń grzewczych [2]. Przykładowe systemy to Jeremias DW-ECO, DW-VISION, DW-MAMMUT [1].

💡 Wskazówka: Zawsze dobieraj stalowy komin zewnętrzny zgodnie z wymaganiami producenta urządzenia grzewczego oraz rodzajem spalanego paliwa. Zapewni to długowieczność i bezpieczeństwo.

Komin systemowy (ceramiczny) na zewnątrz

Komin systemowy ceramiczny to alternatywa dla rozwiązań stalowych. Składa się z prefabrykowanych elementów ceramicznych (rur szamotowych), izolacji z wełny mineralnej oraz obudowy z keramzytobetonu. Montaż takiego komina na zewnątrz budynku wymaga specjalnych warunków [3]:

Fundament: Komin ceramiczny jest ciężki, dlatego wymaga solidnego i odpowiednio wytrzymałego fundamentu, zdolnego przenieść jego ciężar [3].
Uzbrojenie: Zazwyczaj konieczne jest zbrojenie konstrukcji prętami stalowymi, zwłaszcza w wyższych częściach, aby zapewnić stabilność i odporność na wiatr.
Izolacja: Podobnie jak w przypadku kominów stalowych, izolacja jest kluczowa dla utrzymania temperatury spalin.

Przeczytaj również: Aranżacja kominka narożnego: 10+ pomysłów na stylowe wnętrze

Kominy ceramiczne charakteryzują się wysoką odpornością na wysokie temperatury, kwasy i wilgoć, a także długą żywotnością. Są to jednak rozwiązania bardziej pracochłonne w montażu i droższe niż kominy stalowe. Komin ceramiczny zewnętrzny wymaga odpowiednio wytrzymałego fundamentu [3].

Komin murowany – czy to możliwe i opłacalne?

Teoretycznie, komin murowany z cegły lub bloczków kominowych również może być wzniesiony na zewnątrz budynku. Jednakże, ze względu na znaczny ciężar, wymaga on bardzo solidnego fundamentu, co generuje wysokie koszty i jest pracochłonne. Dodatkowo, taki komin musi być odpowiednio zaizolowany termicznie, aby zapobiec szybkiemu wychładzaniu spalin i tworzeniu się kondensatu. W praktyce, ze względu na rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej i łatwości montażu, kominy murowane na zewnątrz są rzadkością i zazwyczaj ustępują miejsca lżejszym i bardziej efektywnym systemom stalowym lub ceramicznym.

Porównanie systemów kominów zewnętrznych
Cecha	Komin stalowy izolowany	Komin systemowy ceramiczny
Materiał	Stal kwaso-/żaroodporna (wewn.), stal nierdzewna/ocynkowana (zewn.)	Rury ceramiczne (szamotowe), obudowa keramzytobetonowa
Waga	Lekki, modułowy	Bardzo ciężki
Montaż	Szybki, modułowy, bez fundamentu	Pracochłonny, wymaga fundamentu i zbrojenia
Odporność na temperaturę/kwasy	Wysoka, zależna od gatunku stali	Bardzo wysoka
Estetyka	Nowoczesny wygląd, możliwość malowania	Tradycyjny, może wymagać obudowy
Koszt	Zazwyczaj niższy (samego komina)	Wyższy (z fundamentem i montażem)
Zastosowanie (paliwo)	Gaz, olej, drewno, pellet, węgiel	Gaz, olej, drewno, pellet, węgiel

Kluczowe aspekty montażu komina zewnętrznego

Prawidłowy montaż komina zewnętrznego to gwarancja bezpieczeństwa, efektywności i zgodności z przepisami. Nawet najlepszy system kominowy nie spełni swojej funkcji, jeśli instalacja zostanie wykonana niepoprawnie.

Wymagania i zasady prawidłowej instalacji

Montaż komina zewnętrznego wymaga przestrzegania kilku kluczowych zasad:

Pionowość: Komin musi być ułożony idealnie w pionie, co jest kluczowe dla prawidłowego ciągu spalin.
Dopasowanie do przewodów kominowych: Średnica i typ komina muszą być zgodne z wymaganiami urządzenia grzewczego.
Odległość od materiałów palnych: Należy zachować bezpieczne odległości wylotu komina od sąsiadujących budynków, elementów drewnianych czy materiałów łatwopalnych. Szczegółowe wymagania określają przepisy budowlane.
Wsporniki i uchwyty mocujące: Komin musi być solidnie zamocowany do ściany budynku za pomocą odpowiednich wsporników i obejm, które zapewnią jego stabilność, szczególnie w warunkach silnego wiatru. Producent określa maksymalne odległości między punktami mocowania.
Fundament lub płyta wsporcza: Komin stalowy może być montowany na specjalnej płycie fundamentowej wspartej o ścianę lub, w przypadku cięższych systemów ceramicznych, na solidnym fundamencie posadowionym w gruncie.

Niezbędne elementy systemu kominowego

Kompletny system komina zewnętrznego składa się z wielu elementów, które muszą być ze sobą kompatybilne:

Płyta fundamentowa/wspornik ścienny: Podstawa, na której opiera się ciężar komina.
Wyczystka: Element umożliwiający czyszczenie komina z sadzy i kondensatu. Często wyposażona w drzwiczki rewizyjne.
Trójnik przyłączeniowy: Służy do podłączenia urządzenia grzewczego (pieca, kominka) do komina. Dostępne w różnych kątach (np. 45° lub 90°).
Rury przedłużające: Modułowe odcinki komina o różnej długości (np. 100 cm, 50 cm, 25 cm).
Obejmy zaciskowe: Łączą poszczególne elementy systemu, zapewniając szczelność.
Uchwyty ścienne: Mocują komin do elewacji budynku.
Płyta izolacyjna/uszczelniająca: Do przejścia komina przez ścianę.
Daszek/czapa kominowa: Chroni komin przed deszczem i wiatrem, zapobiega wpadaniu ptaków.
Naczynie na sadzę/zbiornik kondensatu: W przypadku kotłów kondensacyjnych lub paliw stałych, gdzie kondensat jest często problemem.

Błędy, których należy unikać

Nieprawidłowy montaż komina zewnętrznego może prowadzić do poważnych problemów. Najczęstsze błędy to:

Brak lub niewystarczająca izolacja: Zbyt szybkie ochładzanie spalin prowadzi do zaburzenia ciągu kominowego, nadmiernej kondensacji i osadzania się sadzy.
Nieodpowiedni dobór materiału: Użycie stali nieodpornej na kwasy (w przypadku kotłów gazowych lub olejowych) lub na wysokie temperatury (przy paliwach stałych) skutkuje korozją i szybkim zużyciem komina.
Niewłaściwe mocowanie: Niewystarczająca liczba uchwytów lub ich złe rozmieszczenie może prowadzić do destabilizacji komina, szczególnie w warunkach silnego wiatru.
Zbyt mała średnica komina: Może powodować problemy z ciągiem i nieefektywnym odprowadzaniem spalin.
Brak wyczystki: Utrudnia lub uniemożliwia regularne czyszczenie komina, co zwiększa ryzyko pożaru sadzy.

⚠️ Uwaga: Niewłaściwy montaż komina zewnętrznego może skutkować zagrożeniem pożarowym, zatruciem tlenkiem węgla lub uszkodzeniem konstrukcji. Zawsze powierz instalację doświadczonym fachowcom!

Formalności prawne: Czy na komin zewnętrzny potrzebne jest pozwolenie?

Kwestie formalne związane z budową komina zewnętrznego są niezwykle ważne i często bywają bagatelizowane. Niestety, w większości przypadków montaż komina zewnętrznego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Przeczytaj również: Najtańsze ogrzewanie elektryczne: przewodnik po oszczędnościach

Procedura uzyskania pozwolenia na budowę

Zgodnie z polskim Prawem Budowlanym, dobudowanie komina zewnętrznego, zwłaszcza jeśli zmienia on kubaturę lub wygląd budynku, traktowane jest jako rozbudowa, która wymaga pozwolenia. Decyzję w tej sprawie wydaje starosta lub wojewoda (w zależności od lokalizacji i specyfiki inwestycji).

Procedura wygląda następująco:

Złożenie wniosku o pozwolenie na budowę do odpowiedniego organu administracji architektoniczno-budowlanej (starostwo powiatowe lub urząd miasta na prawach powiatu).
Rozpatrzenie wniosku i projektu przez urząd.
Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (lub odmowie).

Montaż komina zewnętrznego wymaga pozwolenia na budowę, ważnego przez 3 lata.

Wymagane dokumenty

Do wniosku o pozwolenie na budowę komina zewnętrznego należy dołączyć kilka kluczowych dokumentów:

Wniosek o pozwolenie na budowę (formularz dostępny w urzędzie lub online).
Cztery egzemplarze projektu budowlanego, sporządzonego przez uprawnionego projektanta, zawierającego m.in. opis techniczny komina, jego lokalizację na elewacji, przekroje, sposób mocowania oraz informacje o wpływie na konstrukcję i estetykę budynku [3].
Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (np. akt własności).
Wypis z rejestru gruntów i mapę do celów projektowych (lub inne dokumenty określone przez urząd).
W przypadku zmiany przeznaczenia komina lub jego rozbudowy, może być konieczna opinia kominiarska.

Wniosek o pozwolenie na budowę zawiera 4 egzemplarze projektu budowlanego.

Termin ważności pozwolenia

Pozwolenie na budowę jest ważne przez 3 lata od daty, w której decyzja stała się ostateczna. Jeśli w tym okresie budowa nie zostanie rozpoczęta, pozwolenie wygasa. Ponowne rozpoczęcie prac będzie wymagało złożenia nowego wniosku.

Brak pozwolenia na budowę lub samowola budowlana mogą skutkować nałożeniem wysokich kar finansowych, a nawet nakazem rozbiórki konstrukcji. Zawsze warto upewnić się co do wymagań prawnych w swoim urzędzie.

Ile kosztuje komin na zewnątrz budynku? Czynniki wpływające na cenę

Koszt montażu komina na zewnątrz budynku to suma wielu składowych, które mogą znacząco różnić się w zależności od wybranych materiałów, złożoności instalacji i regionu kraju.

Koszty materiałów

Cena samego komina zewnętrznego zależy od:

Rodzaju materiału: Systemy stalowe są zazwyczaj tańsze niż ceramiczne, choć i tu występują różnice w zależności od gatunku stali.
Średnicy: Im większa średnica komina, tym wyższa cena. Dostępne są kominy izolowane o średnicach od 80 mm do 200 mm [2].
Wysokości: Oczywiste jest, że im wyższy komin, tym więcej elementów rur i uchwytów będzie potrzebnych.
Złożoności systemu: Dodatkowe elementy, takie jak kolana, rewizje, rozety ozdobne, zwiększają koszt.

Komin zewnętrzny może być stosowany do urządzeń grzewczych na gaz, olej opałowy lub paliwa stałe.

Przykładowe ceny poszczególnych elementów systemu kominowego (stan na 2023/2024):

Przykładowe ceny elementów komina zewnętrznego (stan na 2023/2024)
Element	Średnica (mm)	Orientacyjna cena (PLN)
Płyta fundamentowa z odpływem skroplin w dół	160	~186
Rura przedłużająca 100 cm z obejmą zaciskową	160	~383
Trójnik 45° z obejmą zaciskową	160	~692
Wyczystka z drzwiczkami rewizyjnymi	160	~450
Daszek kominowy	160	~150-250
Uchwyt ścienny regulowany (komplet)	160	~100-200

Na podstawie powyższych danych, przykładowa cena rury przedłużającej 100 cm z obejmą zaciskową to 383 zł [4]. Trójnik 45° z obejmą zaciskową to koszt około 692 zł [4]. Płyta fundamentowa z odpływem skroplin w dół to około 186 zł [4].

Koszty montażu

Koszty robocizny zależą od regionu, doświadczenia ekipy oraz złożoności instalacji (np. wysokość budynku, konieczność użycia rusztowań, ilość kolan). Montaż komina stalowego jest zazwyczaj szybszy i tańszy niż ceramicznego. W przypadku komina ceramicznego należy doliczyć koszt wykonania fundamentu. Szacunkowo, koszt montażu może wynosić od kilkuset do kilku tysięcy złotych, w zależności od zakresu prac.

Przykładowe ceny poszczególnych elementów

Całkowity koszt komina zewnętrznego wraz z montażem może wahać się od 3000 zł do nawet 10000 zł i więcej, w zależności od wspomnianych czynników. Na przykład, kompletny 5-metrowy komin stalowy dwuścienny o średnicy 160 mm, wraz z podstawą, wyczystką, trójnikiem i daszkiem, może kosztować od 3000 do 5000 zł za same materiały. Do tego należy doliczyć koszt montażu, który dla takiego systemu to około 1000-2500 zł.

Koszty dodatkowe obejmują transport materiałów, projekt budowlany oraz opłaty administracyjne za pozwolenie na budowę. Warto zapytać o kompleksową wycenę u kilku dostawców i wykonawców.

Komin zewnętrzny a estetyka i funkcjonalność

Komin na zewnątrz budynku, choć pełni funkcję użytkową, staje się także elementem elewacji. Dlatego jego wygląd i dopasowanie do stylu architektonicznego są coraz ważniejsze.

Dopasowanie do elewacji budynku

Nowoczesne systemy kominowe oferują szerokie możliwości dopasowania estetycznego. Kominy stalowe mogą być malowane proszkowo na dowolny kolor z palety RAL, co pozwala na ich idealne wtopienie w kolorystykę dachu lub elewacji. Niektóre systemy, jak np. Jeremias DW-VISION, charakteryzują się minimalistycznym i eleganckim designem, który może stanowić ciekawy akcent architektoniczny [1].

Przeczytaj również: Torf do palenia: brykiet torfowy - ekologiczny zamiennik węgla?

W przypadku kominów ceramicznych lub murowanych, możliwe jest ich otynkowanie i pomalowanie, bądź obłożenie materiałem elewacyjnym (np. klinkierem), aby harmonizowały z resztą budynku. Warto jednak pamiętać o prawidłowej wentylacji obudowy.

Konserwacja i długowieczność

Długowieczność komina zewnętrznego zależy od jakości materiałów, prawidłowego montażu i regularnej konserwacji. Gwarancja na niektóre systemy kominowe wynosi 25 lat, co świadczy o ich trwałości [1]. Kluczowe jest regularne czyszczenie komina z sadzy i kontrola stanu technicznego przez uprawnionego kominiarza. Zalecane są przeglądy przynajmniej raz w roku (dla paliw stałych nawet częściej). To zapobiega pożarom sadzy i zapewnia efektywne odprowadzanie spalin. Regularne kontrole obejmują również sprawdzenie szczelności połączeń, stanu izolacji oraz mocowań ściennych.

Wpływ na efektywność grzewczą

Prawidłowo zaizolowany komin zewnętrzny ma kluczowe znaczenie dla efektywności grzewczej. Izolacja zapobiega szybkiemu wychładzaniu spalin, co wspomaga prawidłowy ciąg kominowy. Ciepłe spaliny są lżejsze i szybciej unoszą się do góry, co jest podstawą efektywnego działania każdego systemu kominowego. Niewystarczająca izolacja prowadzi do obniżenia temperatury spalin, słabego ciągu i nadmiernego osadzania się kondensatu, który jest korozyjny i skraca żywotność komina. Dlatego kominy zewnętrzne dwuścienne są izolowane wełną mineralną (min. 32 mm) [2].

Dzięki nowoczesnym technologiom komin zewnętrzny może być nie tylko funkcjonalnym, ale i estetycznym elementem budynku, spełniającym najwyższe standardy bezpieczeństwa i efektywności energetycznej.

FAQ

Czy można postawić komin na zewnątrz budynku?

Tak, komin na zewnątrz budynku jest popularnym i skutecznym rozwiązaniem, szczególnie w przypadku modernizacji, braku miejsca wewnątrz lub dobudowy nowych urządzeń grzewczych. W większości przypadków stosuje się kominy stalowe izolowane lub systemy ceramiczne.

Czy na komin zewnętrzny potrzebne jest pozwolenie?

Tak, w większości przypadków montaż komina zewnętrznego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ jest to traktowane jako rozbudowa zmieniająca kubaturę lub wygląd budynku.

Ile kosztuje 1 metr komina zewnętrznego?

Koszt metra bieżącego komina zewnętrznego zależy od materiału (stal, ceramika), średnicy i producenta. Orientacyjnie, cena rury stalowej przedłużającej 100 cm z obejmą to około 383 zł, ale do tego dochodzą inne elementy systemu.

Jaki komin na zewnątrz budynku wybrać?

Wybór zależy od rodzaju paliwa, urządzenia grzewczego, budżetu i preferencji estetycznych. Kominy stalowe izolowane (dwuścienne) są lekkie, modułowe i uniwersalne, natomiast ceramiczne są cięższe, wymagają fundamentu, ale są bardzo trwałe. Kominy zewnętrzne dwuścienne są izolowane wełną mineralną (min. 32 mm).

Jakie są zalety komina stalowego zewnętrznego?

Główne zalety to: oszczędność miejsca wewnątrz budynku, łatwość i szybkość montażu, lekkość, odporność na kwasy i wysokie temperatury (dzięki odpowiednim gatunkom stali), a także możliwość estetycznego dopasowania do elewacji.

Czy komin zewnętrzny musi być izolowany?

Tak, izolacja komina zewnętrznego jest absolutnie kluczowa. Zapobiega ona szybkiemu wychładzaniu spalin, co zapewnia prawidłowy ciąg kominowy i minimalizuje ryzyko kondensacji, która jest szkodliwa dla komina i obniża efektywność grzewczą. Kominy zewnętrzne dwuścienne są izolowane wełną mineralną (min. 32 mm).

Jakie dokumenty są potrzebne do pozwolenia na budowę komina zewnętrznego?

Do wniosku o pozwolenie na budowę potrzebne są m.in.: wniosek, 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wypis z rejestru gruntów.

Czy komin zewnętrzny wpływa na wygląd elewacji?

Tak, komin zewnętrzny jest widocznym elementem elewacji. Nowoczesne systemy oferują jednak możliwość malowania proszkowego na różne kolory, co pozwala na estetyczne dopasowanie do architektury budynku.

Jakie są najczęstsze błędy przy montażu komina zewnętrznego?

Najczęstsze błędy to brak lub niewystarczająca izolacja, niewłaściwy dobór materiału do rodzaju spalin, nieodpowiednie mocowanie, zbyt mała średnica komina oraz brak wyczystki utrudniającej konserwację.

Do jakich paliw można stosować komin zewnętrzny?

Komin zewnętrzny może być stosowany do odprowadzania spalin z urządzeń grzewczych na gaz, olej opałowy, a także paliwa stałe, takie jak drewno, pellet czy węgiel. Wybór odpowiedniego systemu kominowego (gatunek stali, odporność na temperaturę) musi być dostosowany do rodzaju spalanego paliwa.

Źródła

Komin zewnętrzny | Komin na elewacji budynku | Kominy Jeremias — jeremias.pl
Komin izolowany. Kup dwuścienny komin stalowy przez internet. — rury-kominowe.pl
Czy Komin Systemowy można postawić na zewnątrz budynku? – Systemy kominowe — systemykominowe.pl
Komin stalowy zewnętrzny podparty MK Żary kwaso-żaroodporny. — sklepkominex.pl